# De processor

<p class="callout success">**Wat moet je kennen en kunnen?**  
- Weten wat de processor doet  
- Weten hoe je de processorsnelheid kan bepalen  
- Weten hoe je het juiste processor type kan kiezen voor een pc met een bepaald doel</p>

<span data-position="555" data-size="53">Deze video legt kort uit wat de processor juist doet.</span>

<span data-position="555" data-size="53"><iframe allowfullscreen="allowfullscreen" frameborder="0" height="400" src="//www.youtube.com/embed/xxfTN6oBFeA" width="100%"></iframe>

</span>

<span data-position="555" data-size="53">De processor, of CPU (Central Processing Unit) is het onderdeel dat de code van computer programma’s uitvoert. In dit component wordt het echte denkwerk uitgevoerd.</span>

## <span data-position="984" data-size="23">Processor eigenschappen</span>

<span data-position="984" data-size="23">Zoals gezegd in de video is het niet makkelijk om de beste processor er uit te kiezen.  
Je kan niet gewoon naar de cijfers zien en er de hoogste uit kiezen.  
Hieronder worden een paar eigenschappen van de processor kort bekeken waarop we kunnen vergelijken.</span>

### <span data-position="1269" data-size="14">Kernen (cores)</span>

<span data-position="1284" data-size="122">Binnenin de processor zitten onderdelen die de instructies uit voeren, deze onderdelen worden “cores” of “kernen” genoemd.</span>  
<span data-position="1408" data-size="171">Vroeger had een cpu maar 1 kern, maar tegenwoordig heeft elke processor er meerdere. De meeste gewone computers hebben 2 of 4 kernen. Extra krachtige processors hebben er </span>[<span data-position="1579" data-size="6">tot 64</span>](https://www.amd.com/en/products/cpu/amd-ryzen-threadripper-3990x)<span data-position="1652" data-size="1">.</span>

[![image-1614286284392.png](https://books.jeroenpelgrims.com/uploads/images/gallery/2021-02/scaled-1680-/image-1614286284392.png)](https://books.jeroenpelgrims.com/uploads/images/gallery/2021-02/image-1614286284392.png)

> <span data-position="1694" data-size="62">Deze afbeelding toont hoe een processor er vanbinnen uit ziet.</span>  
> <span data-position="1757" data-size="29">Deze processor heeft 4 cores.</span>

#### <span data-position="1793" data-size="22">Waarom meerdere cores?</span>

<span data-position="1816" data-size="131">Elke core voert instructies uit. Als je processor meer cores heeft kunnen er dus meer instructies tegelijkertijd uitgevoerd worden.</span>

### <span data-position="1954" data-size="12">Kloksnelheid</span>

<span data-position="1954" data-size="12">Elke processor heeft een kloksnelheid. Deze wordt gemeten in Hertz (Hz).</span>

<p class="callout info">**Hertz**  
De hertz (symbool: Hz) is de afgeleide SI-eenheid van frequentie. De hertz wordt gebruikt bij periodieke (zich herhalende) verschijnselen. 1 Hz komt daarbij overeen met een periode van 1 seconde. Zou iemand regelmatig, eenmaal per seconde op een tafel tikken, dan heeft dat tikken een frequentie van 1 Hz. Tikt de persoon sneller, bijvoorbeeld tweemaal per seconde (de periode is dan 0,5 s), dan bedraagt de frequentie 2 Hz.  
  
Bron: [https://nl.wikipedia.org/wiki/Hertz\_(eenheid)](https://nl.wikipedia.org/wiki/Hertz_(eenheid))</p>

<span data-position="2540" data-size="94">Hertz in een processor duid aan hoeveel keer per seconde elke kern instructies gaat uitvoeren.</span>  
<span data-position="2635" data-size="47">Processors zijn zo snel dat ze biljoenen keren <span style="text-decoration: underline;">per seconde </span></span><span data-position="2697" data-size="28">instructies gaan uitvoeren.</span>  
<span data-position="2726" data-size="84">Het zou nogal onhandig zijn om te zeggen van deze processor draait aan 4000000000Hz.</span>  
<span data-position="2811" data-size="101">Daarom gebruiken we hier ook de SI voorvoegsels. Dus 4000000000Hz zou worden geschreven als 4 GHz (4 </span><span style="text-decoration: underline;">Giga</span><span data-position="2920" data-size="25">Hertz) of 4000 MHz (4000 <span style="text-decoration: underline;">Mega</span></span><ins></ins><span data-position="2953" data-size="7">Hertz).</span>

<span data-position="2962" data-size="86">Als je niet meer goed weet hoe deze SI voorvoegsels werken kan je deze video bekijken:</span>

<span data-position="2962" data-size="86"><iframe allowfullscreen="allowfullscreen" frameborder="0" height="400" src="//www.youtube.com/embed/TXsvn5VtAgc" width="100%"></iframe>

</span>

#### <span data-position="3259" data-size="37">De ene kloksnelheid is de andere niet</span>

<span data-position="3297" data-size="29">De kloksnelheid duid dus aan </span><span style="text-decoration: underline;">hoe veel keer per seconde</span><span data-position="3355" data-size="38"> de kernen instructies gaan uitvoeren.</span>  
<span data-position="3394" data-size="53">Maar het verschilt van model tot model van processor </span><span style="text-decoration: underline;">hoe veel instructies</span><span data-position="3471" data-size="31"> er worden uitgevoerd per keer.</span>  
<span data-position="3503" data-size="143">Het kan dus zijn dat een processor met een hogere kloksnelheid toch minder instructies uitvoert dan een processor met een lagere kloksnelheid. </span>**<span data-position="3648" data-size="26">En daardoor dus trager is.</span>**

<p class="callout warning"><span data-position="3678" data-size="14">We kunnen dus </span><span style="text-decoration: underline;">niet</span><span data-position="3700" data-size="78"> automatisch zeggen dat processoren met de zelfde kloksnelheid even snel zijn.</span></p>

<p class="callout info">**Voor meer info hierover kan je deze video bekijken (optioneel)  
  
<iframe allowfullscreen="allowfullscreen" frameborder="0" height="400" src="//www.youtube.com/embed/bVMkbACYLG8?start=7" width="100%"></iframe>** </p>

### <span data-position="4112" data-size="24">Geïntegreerde videokaart</span>

[![image-1614286559445.png](https://books.jeroenpelgrims.com/uploads/images/gallery/2021-02/scaled-1680-/image-1614286559445.png)](https://books.jeroenpelgrims.com/uploads/images/gallery/2021-02/image-1614286559445.png)

> <span data-position="4176" data-size="28">Binnenkant van een processor</span>  
> <span data-position="4205" data-size="50">Deze processor heeft een kleine videochip in zich.</span> (Het deel dat gemarkeerd is met "Processor Graphics")

<span data-position="4257" data-size="88">Sommige moderne processoren hebben ook een simpele video kaart ingebouwd (geïntegreerd).</span>

<p class="callout warning"><span data-position="4257" data-size="88">Het kan dus handig zijn om iets meer geld aan een processor uit te geven die een ingebouwde video chip heeft want zo moet je geen aparte video kaart kopen wat je in totaal meer geld kan uitsparen.</span></p>

## <span data-position="4574" data-size="7">Koeling</span>

[![image-1614286623261.png](https://books.jeroenpelgrims.com/uploads/images/gallery/2021-02/scaled-1680-/image-1614286623261.png)](https://books.jeroenpelgrims.com/uploads/images/gallery/2021-02/image-1614286623261.png)

<span data-position="4620" data-size="116">Doordat processoren zo veel bewerkingen doen per seconde en ze ook veel electriciteit gebruiken worden ze heel warm.</span>  
<span data-position="4737" data-size="160">Om de processor te doen af koelen wordt er een metalen blok opgezet met daarop een ventilator. Op deze manier kan de hitte sneller weg en koelt de processor af.</span>

## <span data-position="4902" data-size="11">Fabrikanten</span>

![](https://i.imgur.com/4TJaeD1.png)

<span data-position="4953" data-size="55">Voor computer processoren zijn er 2 grote fabrikanten, </span>[<span data-position="5008" data-size="5">Intel</span>](https://www.intel.com/content/www/us/en/homepage.html)<span data-position="5070" data-size="4"> en </span>[<span data-position="5074" data-size="3">AMD</span>](https://www.amd.com)<span data-position="5099" data-size="1">.</span>  
<span data-position="5101" data-size="56">Er zijn echter nog meerdere andere kleinere fabrikanten.</span>

### <span data-position="5165" data-size="25">Verschillende typenummers</span>

<span data-position="5191" data-size="84">Elke fabrikant heeft zijn eigen manier om aan te duiden hoe “goed” een processor is.</span>

#### <span data-position="5282" data-size="5">Intel</span>

<span data-position="5288" data-size="39">Intel gebruikt namen zoals de volgende:</span>

- <span data-position="5330" data-size="12">Core i3-9100</span>
- <span data-position="5345" data-size="12">Core i5-9600</span>
- <span data-position="5360" data-size="13">Core i7-9700K</span>

![](https://i.imgur.com/apdwAjU.png)

**<span style="background-color: #ffff00;"><mark>i3</mark></span><span data-position="5422" data-size="5">-9100</span>**  
<span data-position="5430" data-size="116">Het eerste deel duidt het “merk” aan van de CPU. Dit merk zegt al veel over de doelgroep waarvoor de CPU bedoeld is.</span>

<table aria-describedby="popover674155" class="part" data-endline="116" data-original-title="" data-startline="111" id="bkmrk-merk-doel-prijsklass" style="height: 234px; width: 636px;" title="" width="773"><thead><tr><th style="width: 93px;"><span data-position="5549" data-size="4">Merk</span></th><th style="width: 415px;"><span data-position="5554" data-size="4">Doel</span></th><th style="width: 128px;"><span data-position="5559" data-size="11">Prijsklasse</span></th></tr></thead><tbody><tr><td class="align-center" style="width: 93px;"><span data-position="5581" data-size="2">i9</span></td><td style="width: 415px;">**<span data-position="5587" data-size="27">Uiterst krachtige computers</span>**  
<span data-position="5620" data-size="44"> 3D animatie, wetenschappelijke berekeningen</span></td><td style="width: 128px;"><span data-position="5666" data-size="9">Zeer duur</span></td></tr><tr><td class="align-center" style="width: 93px;"><span data-position="5678" data-size="2">i7</span></td><td style="width: 415px;">**<span data-position="5684" data-size="19">Krachtige computers</span>**  
<span data-position="5709" data-size="56">Voor gebruikers die veel zware taken tegelijk doen zoals</span>  
<span data-position="5769" data-size="56"> videobewerking, beeldbewerking, zware video games  
</span></td><td style="width: 128px;"><span data-position="5826" data-size="4">Duur</span></td></tr><tr><td class="align-center" style="width: 93px;"><span data-position="5833" data-size="2">i5</span></td><td style="width: 415px;">**<span data-position="5839" data-size="28">Mainstream (gemiddelde) pc’s</span>**  
<span data-position="5873" data-size="52">Normaal gebruik zoals Office, video’s kijken, gaming</span></td><td style="width: 128px;"><span data-position="5926" data-size="9">Gemiddeld</span></td></tr><tr><td class="align-center" style="width: 93px;"><span data-position="5938" data-size="2">i3</span></td><td style="width: 415px;">**<span data-position="5944" data-size="16">Budget computers</span>**  
<span data-position="5966" data-size="42">Simpel gebruik zoals surfen en mails lezen</span></td><td style="width: 128px;"><span data-position="6009" data-size="14">Iets goedkoper</span></td></tr></tbody></table>

**<span data-position="6028" data-size="3">i3-</span><mark><span data-position="6033" data-size="1">9</span></mark><span data-position="6036" data-size="3">100</span>**  
<span data-position="6042" data-size="91">Het eerste cijfer duidt de generatie van de processor aan. (welke “versie” de processor is)</span>  
<span data-position="6134" data-size="138">Meestal zal je in de winkel maar 1 generatie kunnen kopen. Winkels willen liefst de laatste versie verkopen omdat hier meer vraag naar is.</span>

**<span data-position="6276" data-size="4">i3-9</span><mark><span data-position="6282" data-size="3">100</span></mark>**  
<span data-position="6290" data-size="85">Het laatste deel duid aan hoe snel de processor is binnen dit merk en deze generatie.</span>  
<span data-position="6376" data-size="49">Een i3-9200 zal dus sneller zijn dan een i3-9200.</span>  
<span data-position="6426" data-size="78">Maar we kunnen dus niet automatisch zeggen dat een i3-8500 sneller is dan een </span>**<span data-position="6506" data-size="2">i5</span>**<span data-position="6510" data-size="16">-8100 of een i3-</span>**<span data-position="6528" data-size="1">9</span>**<span data-position="6531" data-size="63">100. We kunnen enkel vergelijken met processors met het zelfde <span style="text-decoration: underline;">merk</span></span><ins></ins><span data-position="6602" data-size="4"> en </span><span style="text-decoration: underline;">generatie</span><span data-position="6619" data-size="1">.</span>

#### <span data-position="6627" data-size="3">AMD</span>

<span data-position="6631" data-size="52">AMD gebruikt een gelijkaardige naamgeving als Intel.</span>

- <span data-position="6687" data-size="12">Ryzen 3 3200</span>
- <span data-position="6702" data-size="12">Ryzen 5 1600</span>
- <span data-position="6717" data-size="13">Ryzen 7 3700X</span>
- <span data-position="6733" data-size="24">Ryzen Threadripper 3960X</span>

<table aria-describedby="popover267635" class="part" data-endline="141" data-original-title="" data-startline="136" id="bkmrk-merk-doel-prijsklass-0" title=""><thead><tr><th><span data-position="6761" data-size="4">Merk</span></th><th><span data-position="6766" data-size="4">Doel</span></th><th><span data-position="6771" data-size="11">Prijsklasse</span></th></tr></thead><tbody><tr><td><span data-position="6793" data-size="18">Ryzen Threadripper</span></td><td>**<span data-position="6815" data-size="27">Uiterst krachtige computers</span>**  
<span data-position="6848" data-size="44"> 3D animatie, wetenschappelijke berekeningen</span></td><td><span data-position="6893" data-size="9">Zeer duur</span></td></tr><tr><td><span data-position="6905" data-size="8">Ryzen 7,</span>  
<span data-position="6917" data-size="7">Ryzen 9</span></td><td>**<span data-position="6928" data-size="19">Krachtige computers</span>**  
<span data-position="6953" data-size="112">Voor gebruikers die veel zware taken tegelijk doen zoals videobewerking, beeldbewerking, zware video games  
</span></td><td><span data-position="7066" data-size="4">Duur</span></td></tr><tr><td><span data-position="7073" data-size="7">Ryzen 5</span></td><td>**<span data-position="7084" data-size="28">Mainstream (gemiddelde) pc’s</span>**  
<span data-position="7118" data-size="52">Normaal gebruik zoals Office, video’s kijken, gaming</span></td><td><span data-position="7171" data-size="9">Gemiddeld</span></td></tr><tr><td><span data-position="7183" data-size="7">Ryzen 3</span></td><td>**<span data-position="7194" data-size="16">Budget computers</span>**  
<span data-position="7216" data-size="42">Simpel gebruik zoals surfen en mails lezen</span></td><td><span data-position="7259" data-size="14">Iets goedkoper</span></td></tr></tbody></table>

**<span data-position="7278" data-size="8">Ryzen 3 </span><mark><span data-position="7288" data-size="1">3</span></mark><span data-position="7291" data-size="3">200</span>**  
<span data-position="7297" data-size="46">Het eerste cijfer staat weer voor de generatie</span>

**<span data-position="7347" data-size="9">Ryzen 3 3</span><mark><span data-position="7358" data-size="3">200</span></mark>**  
<span data-position="7366" data-size="83">De rest staat weer voor hoe snel de processor is binnen dit merk en deze generatie.</span>

## <span data-position="7454" data-size="27">Alle processors vergelijken</span>

<span data-position="7482" data-size="87">Om processors echt te gaan vergelijken kan je eigenlijk niet enkel op de namen af gaan.</span>  
<span data-position="7570" data-size="105">Er bestaan websites die elk type processor uitgebreid testen en op basis daarvan een rangschikking maken.</span>

<span data-position="7678" data-size="25">Een van deze websites is </span>[<span data-position="7703" data-size="8">Passmark</span>](https://www.cpubenchmark.net/)

[![image-1614286786010.png](https://books.jeroenpelgrims.com/uploads/images/gallery/2021-02/scaled-1680-/image-1614286786010.png)](https://books.jeroenpelgrims.com/uploads/images/gallery/2021-02/image-1614286786010.png)

<span data-position="7782" data-size="44">Deze website houdt rangschikkingen bij over:</span>

- <span data-position="7829" data-size="41">De snelste cpu als je alle cores gebruikt</span>
- <span data-position="7873" data-size="59">De snelste cpu als je maar 1 core gebruikt (singlethreaded)</span>
- <span data-position="7935" data-size="45">De cpu met de beste prijs/snelheid verhouding</span>